Prompt Bir Eser midir?

Eser Kavramı ve Hukuki Çerçeve

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında bir ürünün eser olarak kabul edilebilmesi için, sahibinin hususiyetini taşıması ve belirli bir fikri çabanın ürünü olması gerekmektedir. Eser kavramı, edebiyat, müzik, güzel sanatlar ve sinema eserleri gibi kategoriler altında düzenlenmiş olup, ortak payda olarak insan yaratıcılığı esas alınmıştır. Bu çerçevede hukuki koruma, yalnızca somut bir fikri ürüne değil, aynı zamanda bu ürünün arkasındaki yaratıcı sürece de yöneliktir.

Prompt kavramı ise bu klasik çerçevede doğrudan yer almayan yeni bir üretim aracıdır. Yapay zeka sistemlerine verilen komutlar olarak tanımlanan promptlar, doğrudan bir sonuç üretmese de, bir çıktının ortaya çıkmasına zemin hazırlar. Bu durum, prompt’un bağımsız bir eser mi yoksa sadece teknik bir araç mı olduğu sorusunu gündeme getirmektedir. Mevcut hukuk düzeni, bu yeni kavramı açıkça düzenlemediği için yorum yoluyla değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Özgünlük Kriteri

Eser niteliğinin belirlenmesinde en önemli ölçütlerden biri özgünlüktür. Türk hukukunda bu kriter, “sahibinin hususiyetini taşıma” olarak ifade edilmekte ve eserin, onu meydana getiren kişinin bireysel özelliklerini yansıtmasını gerektirmektedir. Bu bağlamda özgünlük, yalnızca yeni olmayı değil, aynı zamanda kişisel katkıyı ve yaratıcı tercihleri de içermektedir.

Promptların bu kriteri karşılayıp karşılamadığı ise içeriklerine göre değişkenlik göstermektedir. Basit ve genel ifadeler özgünlükten yoksun kabul edilebilirken, detaylı, özgün betimlemeler ve yaratıcı kurgular içeren promptlar belirli ölçüde kişisel katkı barındırabilir. Bu nedenle özgünlük değerlendirmesi, her prompt için somut olay bazında yapılmalı ve içerik düzeyi dikkate alınmalıdır.

                Av. Selin Ceren CANBULUT